O projekcie

Pomysł współpracy pomiędzy muzealnikami holenderskim i polskimi objawiającej się głównie realizacją różnego typu szkoleń zrodził się w kwietniu 2000 roku podczas zorganizowanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Departament Ochrony Dziedzictwa Narodowego wspólnie z holenderskim Ministerstwem Edukacji, Kultury i Nauki, konferencji, na której omówiono problemy i wymieniono doświadczenia dotyczące funkcjonowania muzeów w obydwu krajach.

Następnie rozpoczął się cykl warsztatów organizowanych przez Związek Muzeów Holenderskich wraz z Centrum Muzeologicznym przy Muzeum Sztuki w Łodzi i Departamentem Ochrony Dziedzictwa Narodowego, a poświęconych zarządzaniu muzeami. Warsztaty te prowadzili specjaliści z Holandii. Pierwsze z planowanych szkoleń odbyło się w Łodzi w dniach 10-13 października 2000 r. Kolejne zostało zorganizowane w Muzeum Narodowym w Poznaniu na początku lutego 2001 roku. Następnie do współpracy dołączyły inne polskie organizacje muzealne: Związek Muzeów Polskich i Stowarzyszenie Muzealników Polskich. Warsztaty kontynuowano następnie w Krakowie (8-12.10.2001) i w Bytomiu (18-21.06.2002).

Warsztaty miały na celu zaprezentowanie holenderskich doświadczeń z zakresu metod zarządzania, ukazanie możliwości zastosowania tych metod w polskiej praktyce muzealnej, a także wymianę pomysłów i doświadczeń pomiędzy uczestnikami. Podczas warsztatów przedstawiane były krótkie wprowadzenia i wykłady na temat metod zarządzania, oraz zadania dla uczestników i dyskusje w grupach nad praktycznym znaczeniem i zastosowaniem teorii zarządzania. Warsztaty te, choć zawierają w swym tytule zarządzanie muzeum, przeznaczone były nie tyle dla kadry kierowniczej, co dla wszystkich pracowników żywo zainteresowanych sprawną działalnością instytucji, w której pracują.

W marcu 2003 roku oficjalnie rozpoczęto polsko-holenderski czteroletni projekt MATRA, mający na celu kontynuowanie dotychczasowej współpracy, jednak na większą skalę. Oprócz szkoleń dotyczących zarządzania muzeami, projekt objął też warsztaty o bardziej specjalistycznym charakterze oraz konferencje tematyczne. Jednym z elementów projektu MATRA było wsparcie inicjatyw nawiązania bliższej współpracy między konkretnymi muzeami obydwu krajów - "Twinning". Prowadzono także specjalistyczne szkolenia w Polsce i w Holandii dla polskich trenerów. Całe przedsięwzięcie sfinansowane zostało przez rząd holenderski. Środowisko polskich muzealników reprezentują w projekcie: Centrum Muzeologiczne przy Muzeum Sztuki w Łodzi, Związek Muzeów Polskich oraz Stowarzyszenie Muzealników Polskich, zaś partnerem holenderskim jest Związek Muzeów Holenderskich. Podobne programy muzealnicy z Holandii prowadzili także w innych krajach Europy Środkowo-wschodniej: w Czechach, Słowenii, Rosji i na Węgrzech. Projekt MATRA rozpoczęto także na Ukrainie.

W ramach projektu odbyły się do tej pory szkolenia z zarządzania muzeami w Lesznie (19 - 23 maja 2003) i w Białymstoku (27 września-1 października 2004), z zarządzania projektem w Łodzi (19 - 23 kwietnia 2004), warsztaty o tematyce edukacyjnej w Gdańsku (20-24 października 2003), a także dotyczące zagadnień public relations i marketingu w instytucji muzealnej w Zielonej Górze (22-26 maja 2006). W dniach 3-6 października 2005 r. w Łodzi odbyły się warsztaty dla mające na celu przygotować grupę polskich muzealników do przejęcia roli trenerów po zakończeniu współpracy polsko-holenderskiej w zakresie szkoleń. Ostatnie przeprowadzone w ramach projektu MATRA warsztaty odnosiły się do problemu zarządzania kolekcją w muzeach i miały miejsce w Olsztynie (23-26 października 2006).

W dniach 3-5 listopada 2004 roku odbyła się konferencja w Nieborowie poświęcona problemom muzealnictwa w obydwu krajach, a przede wszystkim potrzebom zmian we współczesnych instytucjach kultury, sprawom związanym z promocją, marketingiem, sposobem pozyskiwania funduszy, komunikacją wewnątrz instytucji i kontaktom z publicznością. Kolejne konferencje to "Goście przede wszystkim - muzea dla zwiedzających" w Toruniu w dniach 17-18 listopada 2005 oraz konferencja podsumowująca projekt MATRA "Muzea wobec zmieniającego się społeczeństwa", która miała miejsce w Wieliczce, w dniach 30 listopada - 1 grudnia 2006 roku. Dzięki projektowi piętnastu polskich muzealników wzięło udział w dwutygodniowej szkole letniej w Holandii (czerwiec 2004 i czerwiec/lipiec 2006) przechodząc zaawansowane szkolenie z zakresu zarządzania placówką muzealną. Prowadzony był także program "Twinning", dzięki któremu kilka polskich muzeów rozpoczęło "bliźniaczą" współpracę z wybranymi placówkami w Holandii, polegającą na wymianie pracowników i przygotowywaniu wspólnych projektów.